[uredi - уреди] Rani život i sudjelovanje u drugom svjetskom ratu
George Herbert Walker Bush se rodio u gradu Milton u državi Massachusetts kao dijete republikanskog političara Prescotta Busha i Dorothy Walker Bush. Ubrzo nakon njegovog rođenja porodica se preselila u Greenwhich u državi Connecticut. Tamo je mladi Bush završio osnovnu školu, a 1936. godine se upisao u elitni internat Phillips Academy u Andoveru u državi Massachusetts.
Bushove planove da se upiše na koledž prekinuo je drugi svjetski rat, odnosno japanski napad na Pearl Harbor. Nakon što je diplomirao na Phillipsu, i usprkos toga što je primljen na prestižni Univerzitet Yale godine 1942. se prijavio u Ratnu mornaricu. Nakon desetomjesečnog tečaja je u junu 1943. godine s činom potporučnika postao mornarički pilot. Bush je postao pripadnikom 51. torpedne eskadrile (VT-51) čija je baza bio nosač aviona USS San Jacinto. Brod je potom upućen na pacifičko bojište gdje je Bush sudjelovao u mnogim okršajima, uključujući i veliku bitku u Filipinskom moru.
Nakon bitke je Bush 1.8. 1944. unaprijeđen u čin poručnika. Dana 2.9. 1944. su četiri torpedna bombardera TBF Avenger dobila zadatak bombardirati japanske instalacije na otoku ChiChi Jima. Bushov je avion prilikom prilaza otoku teško oštećen od protuavionske artiljerije, ali je svejedno nastavio napad i zabilježio nekoliko direktnih podataka. Pri povratku se Bushov avion zapalio, te je Bush zajedno s dva člana posade iskočio. Dva člana posade su poginuli, a Bush je na gumenom čamcu nekoliko sati plutao dok ga nije uspjela spasiti podmornica USS Finback. Bush je na podmornici ostao nekoliko dana, pomažući posadi da spasi druge pilote.
Bush se u novembru vratio na San Jacinto te nastavio sudjelovati u borbama. Kada se ispostavilo da iza sebe ima 58 borbenih misija, Busha je mornarica premjestila u pomorsku bazu Norfolk gdje je dobio zadatak instruktora za nove pilote.
6.1. 1945. Bush se oženio za svoju dugogodišnju djevojku Barbaru Pierce. S njom će imati šestoro djece: sina Georgea Walkera Busha (1946-), kči Pauline Robinson Bush (1949 - 1953), sina Johna Ellisa "Jeba" Busha (1953 -), sina Marvina Piercea (1956 -) i kći Dorothy Bush Koch (1959 -).
Kada je rat završio, Bush je u časno otpušten iz mornarice u septembru 1945. godine. Tada je došao na Yale, gdje je studirao ekonomiju sljedeće dvije i pol godine. Prilikom studija se istakao igrajući bejzbol, kao i članstvom u tajnom udruženju Skull & Bones.
Nakon što je diplomirao ekonomiju 1948. godine, Bush se iz Connecticutta uputio u Zapadni Teksas gdje se počeo baviti eksploatacijom nafte. Prvi posao je bio službenik prodaje u korporaciji Dresser Industries, gdje mu je otac služio u nadzornom odboru. Godine 1951. je osnovao kompaniju Bush-Overby Oil Development, a potom i njenu filijalu Zapata Petroleum Corporation. Godine 1954. Bush, koji se među prvima zalagao za eksploataciju pomoću naftnih platformi, postao je predsjednikom kompanije. Na mjestu predsjednika korporacije je ostao do 1966. godine, kada ga je napustio kako bi se počeo baviti politikom.
[uredi - уреди] Rana politička karijera
Kada je došao u Teksas, Bush je, kao i njegov otac, bio član Republikanske stranke. Međutim, Teksas je tada, kao južnjačka država, bio pod dominacijom Demokratske stranke i pokušaji političkog angažmana nisu imali velikih izgleda. Kada je krajem 1950-ih i početkom 1960-ih pokret za građanska prava počeo dijeliti demokrate na liberalnu i konzervativnu frakciju, Bush je bio među republikancima koji su se nadali kako će konzervativne demokrate privući u Republikansku stranku.
Godine 1964. se Bush kao republikanski kandidat natjecao za Senat, ali je izgubio od popularnog senator Ralpha Yarborougha koji je mladog Busha opisao kao desničarskog ekstremista. Dvije godine kasnije je Bush uspio na izborima za Predstavnički dom te tako postao prvi republikanski kongresnik koji je zastupao Houston. Kao kongresnik, Bush je zastupao konzervativnu politiku i vijetnamski rat, ali se sa svojom strankom razišao po pitanju kontrole rađanja.
Godine 1970. predsjednik Richard Nixon je Busha nagovorio da odustane od mjesta u Kongresu i još jednom pokuša poraziti Yarborougha na izborima za Senat. Yarborough je, međutim, na preliminarnim izborima poražen od strane umjerenog Lloyda Bentsena, za koga se na kraju opredijelila i većina birača.
Nixon je, impresioniran Bushovom vjernošću i žrtvom, Busha prvo 1971. godine imenovao na mjesto američkog ambasadora u UN, gdje je Bush ostao do 1973. godine. Tada je imenovan predsjednikom Republikanskog nacionalnog odbora te stranku vodio u jeku afere Watergate. Iako odan predsjedniku, Bush ga je formalno pozvao da u interesu stranke podnese ostavku, što je Nixon i učinio 1974. godine.
Novi predsjednik Gerald Ford je odmah Busha imenovao načelnikom američkog Ureda za vezu u NR Kini. Na tom je mjestu Bush proveo dvije godine, radeći kao de facto američki ambasador, s obzirom da su SAD još uvijek službeno kao kinesku državu priznavale Tajvan. 1976. godine je imenovan za direktora CIA-e, a njegov mandat je koincidirao s nizom skandala vezanih uz otkrivanje protuzakonitih i kontroverznih aktivnosti te agencije u prethodnim decenijama. Smatra se da je Bush doprinio da se agencija postavi na noge u trenutku kada je bila potpuno demoralizirana i ocrnjivana u javnosti.
Bush je s mjesta direktora CIA-e smijenjen nedugo nakon što je novim predsjednikom postao Jimmy Carter. Nakon toga je našao posao kao predsjednik Izvršnog odbora banke First International u Houstoinu, a kraće vrijeme je i predavao nauku o upravi na Univerzitetu Rice, te bio član organizacije Council on Foreign Relations.
Krajem 1970-ih Bush je započeo pripreme za predsjedničke izbore 1980. godine. Njen temelj je bilo njegovo bogato iskustvo u izvršnoj vlasti nasuprot većine drugih republikanskih kandidata. Bush je također odlučio sve staviti na kartu stranačkih skupova u Iowi, gdje bi pobjeda donijela važnu psihološku prednost u utrci za stranačku nominaciju. Bush je uspio pobijediti u Iowi, te se nametnuo kao glavni kandidat umjerenog krila Republikanske stranke, odnosno suparnik Ronalda Reagana oko koga su se sakupljali stranački desničari. Bush je postao naširoko poznat po žestokoj kritici Reaganovih ekonomskih planova koje je nazvao "vudu ekonomija". Bush je, međutim, od Reagana poražen na preliminarnim izborima u New Hampshireu, a uslijedio je niz poraza nakon kojih je u maju službeno odustao od stranačke nominacije. Na stranačkoj konvenciji se Reagan, odbivši plan da kao potpredsjednika uzme bivšeg predsjednika Forda, odlučio upravo za Busha kao svog potpredsjedničkog kandidata. Bush je prihvatio ponudu i kao Reaganov partner sudjelovao u izbornoj kampanji koja će završiti republikanskom pobjedom.
[uredi - уреди] Potpredsjednik SAD
Kada je Reagan 20. januara 1981. preuzeo Bijelu kuću, Busha se ispočetka nije shvaćalo kao važnog člana njegove administracije. Od vremena Nixona mjesto potpredsjednika SAD se smatralo prvenstveno ceremonijalnim, pa je Bush obično umjesto Reagana odlazio na pogrebe, zbog čega je bio predmetom šala mnogih komičara.
Takvo se stanje stvari promijenilo kada je 31. marta 1981. Reagan ranjen u atentatu. Vijest o tome je Busha zatekla u Texasu odakle je doletio u Washingtonu u trenutku kada je predsjednik bio podvrgnut kirurškoj operaciji s neizvjesnim ishodom. Neki od funkcionara su tada sugerirali Bushu - koji bi u slučaju Reaganove smrti automatski postao predsjednik - da sa službenim predsjedničkim helikopterom sleti na travnjak Bijele kuće te tako da javnosti da do znanja da američka vlada još uvijek funkcionira. Bush je, međutim, to odbio pozvavši se na ustavne odredbe.
Kada se Reagan nakon dva tjedna oporavio, bio je impresioniran Bushovom odanošću, te mu je počeo umjesto ceremonijalnih povjeravati i operativne zadatke. To se prvenstveno odnosilo na unutrašnju politiku - deregulaciju tržišta, kao i Rat protiv droge. Bush je bio na čelu radnih grupa za nove zakonske prijedloge, te bio u stalnom kontaktu s Kongresom kojim su tada uglavnom dominirali demokrati. Istovremeno je, javno se zalažući za te mjere, stekao simpatije dotada nepovjerljivog konzervativnog krila stranke.
Reagan je, zadovoljan s Bushom, svog potpredsjednika istakao kao izbornog partnera na izborima 1984. godine. Reagan je glatko dobio izbore, te je Bush dobio još jedan mandat kao potpredsjednika. 13. jula 1985. je postao prvi potpredsjednik koji je, koristeći XXV amandman Ustava, privremeno vršio dužnost predsjednika kada je Regan bio podvrgnut operaciji uklanjanja polipa iz debelog crijeva.
Krajem 1985. Bush je odlučio da će se na izborima 1988. natjecati za mjesto predsjednika, te započeo financijske i druge pripreme. Iako je Reagan bio popularan predsjednik i davao podršku svom potpredsjedniku, Bushovoj su se kampanji dugo vremena davale male šanse. Godine 1986. je Bush, isto kao i Reagan, bio pogođen izbijanjem afere Irangate zbog koje mu je opala popularnost, odnosno optužbama da je bio upetljan u ilegalne aktivnosti. Bushovi pokušaji, da kao i Reagan, odbaci odgovornost, su mu donijeli reputaciju "slabića". Nju je djelomično počeo skidati kada se početkom 1988. za vrijeme intervjua posvađao s voditeljem CBS-ovih vijesti Danom Ratherom.
[uredi - уреди] Predsjednička kampanja 1988
 Bush je svoju predsjedničku kandidaturu objavio u oktobru 1987. Ubrzo se ispostavilo da, usprkos prominentnog položaja u Reaganovoj vladi, ima ozbiljne probleme. Osim optužbi za Irangate od strane javnosti, spočitavao mu se nedostatak karizme, a od strane vlastite stranke nedostatak izbornih uspjeha u karijeri. Na samom početku kampanje najveći problem mu je bilo nepovjerenje vlastite stranke, pogotovo konzervativnog krila i protestantskih fundamentalista čiji je kandidat bio televangelist Pat Robertson. Stranački establishment je, pak, kao pouzdanijeg kandidata vidio senatora Boba Dolea.
Bush je na samom početku doživio udarac koji ga je umalo koštao stranačke nominacije. 8.2. 1988. Na stranačkim zborovima u Iowi - koje je bio dobio osam godina ranije - završio je na trećem mjestu, iza Dolea i Robertsona. Shvativši da se nalazi u ozbiljnoj situaciji, poduzeo je drastične korake otpustivši svoj izborni štab te nizom radio i TV-reklama u osam dana uspio istopiti prednost koju je u državi New Hampshire imao Dole. Nakon te ključne pobjede, Bush je stekao prednost i pobijedio u svim ostalim državama, učinivši svoju nominaciju na Republikanskoj nacionalnoj konvenciji formalnošću.
Bushu se ulazak u Bijelu kuću, tada, ipak činio dalekim. Veliki dio američke javnosti je smatrao da nakon osam godina republikanskog mora doći demokratski predsjednik. Sama Demokratska stranka je smatrala da je konzervativni Reagan SAD skrenuo previše udesno, te da novi predsjednik mora biti liberal koji će je skrenuti ulijevo. Izbor je pao na Michaela Dukakisa, popularnog, karizmatskog guvernera Massachusettsa, koji je nakon nominacije u julu 1988. vodio Busha u anketama za čak 30 posto.
Bush je tokom ljeta, međutim, počeo nagrizati Dukakisovu prednost optužujući ga da će podići poreze, kao i ukazujući na njegove liberalne stavove i praksu kao što su protivljenje smrtnoj kazni i puštanje nasilnih osuđenika na slobodne vikende, a koji su bili strani većini Amerikanaca. Bushov pokušaj da mlađe glasače pridobije izborom nepoznatog, ali telegeničnog kongresnika Dana Quaylea za potpredsjedničkog kandidata nije imao nekog uspjeha, ali se Dukakisova prednost počela topiti, velikim dijelom i zbog niza gafova samog Dukakisa. Ključni trenutak su, pak, bile televizijske debate u oktobru u kojima je Bush pokazao iznenađujući talent i odnio pobjedu.
Bush je tada već stekao prednost u anketama i zadržao ih sve do 8.11. kada je osvojio 53,4�% glasova i 40 od 50 država. Bush je tako postao prvi potpredsjednik koji je s tog mjesta došao u Bijelu kuću od 1836. godine, kada je na izborima izabran Martin Van Buren.
[uredi - уреди] Predsjednički mandat (1989 - 1993)
Kada je Bush 20. januara 1989. preuzeo predsjedničku dužnost, SAD su bile u daleko povoljnijoj situaciji nego kada je osam godina ranije vlast preuzimao njegov prethodnik. SAD su nekoliko godina uživale u blagostanju, te nitko nije dovodio u pitanje status supersile. Glavni suparnik Sovjetski Savez je, usprkos reformama Mihaila Gorbačova, tonuo u sve dublju krizu koja će samo za nekoliko mjeseci dovesti do pada Berlinskog zida i propasti prosovjetskih komunističkih režima u Istočnoj Evropi.
Bush se, s druge strane, uskoro suočio s time da su SAD imale ozbiljan problem u obliku budžetskog deficita, izazvanog velikim Reaganovim izdvajanjem za vojsku uz istovremeno inzistiranje na niskim porezima. Bush je rezanje deficita nastojao učiniti prioritetom svoje unutrašnje politike. U tome je, međutim, našao na ozbiljne prepreke u obliku čvrste demokratske većine u Kongresu koja se protivila rezanju socijalnih i drugih programa, i umjesto toga inzistirala na povećanju poreza. Bush je na kraju prilično nevoljko pristao na demokratske zahtjeve i potpisao nove porezne zakone, prekršivši tako svoje znamenito predizborno obećanje "Čitajte mi s usana - nema novih poreza".
Bush je daleko više uspjeha imao u vanjskoj politici, te je i sam izjavljivao da mu bavljenje njom donosi više zadovoljstva. Iako je izbjegavao nekadašnju militantnu Reaganovu retoriku, te iako je zatopljenje odnosa sa SSSR-om učinilo izglednim i kraj hladnog rata, Bush je daleko više od Busha koristio oružje kako bi štitio američke interese u svijetu.
Prva prilika za to je bila kriza koju je izazvao panamski general i donedavni američki saveznik Manuel Noriega, za koga se od kraja 1980-ih sumnjalo da krijumčari kokain i šuruje s Fidelom Castrom. Koristeći američki garnizon koji je štitio Panamski kanal, Bush je u decembru 1989. pokrenuo invaziju Paname kojom je oboren Noriegin režim.
Povod za još spektakularniju akciju je pružio irački predsjednik Sadam Husein kada je početkom augusta 1990. napao i okupirao Kuvajt zajedno sa strateški važnim nalazištima nafte. Bush je zaključio kako su američki interesi ugroženi te da se Sadam mora izbaciti iz Kuvajta, ako je potrebno i vojnom akcijom. Uz vojne pripreme je, međutim, nastojao osigurati i diplomatsku podršku, osiguravši mandat za akciju kroz Vijeće sigurnosti UN te prikupivši jednu od najvećih vojnih koalicija u novijoj svjetskoj historiji. Kada je Sadam Husein početkom 1991. odbio ultimatume za povlačenje, otpočela je vojna akcija pod nazivom prvi zalivski rat.
Njen rezultat je bio Sadamov poraz, ali isto tako i jasna demonstracija američke vojne moći i superiornosti suvremene tehnologije nakon koje se sljedećih deset godina američka hegemonija nad ostatkom svijeta, odnosno pax Americana neće dovoditi u pitanje. Iračke snage su izbačene iz Kuvajta, a savezničke snage su zauzele i veliki dio Iraka, dok su u ostatku izbile kurdske i šijitske pobune protiv Sadamovog režima. Bush je, međutim, odlučio ne okupirati Irak, nakon čega su pobune krvavo ugušene, a Bush zbog neodlučnosti u širenju demokracije postao predmetom žestokih kritika od strane liberalne ljevice. Dijelom pod uticajem tih kritika, Bush je uspostavio tzv. zaštićenu zonu na sjeveru Iraka gdje su Kurdi pod američkom vojnom zaštitom dobili de facto nezavisnu državu. Te kritike, međutim, nisu imale uticaja na Bushovu popularnost među najširim slojevima američkog stanovništva, koje su događaje u Iraku shvatile kao konačno oslobođenje od trauma vijetnamskog rata, te je Bush tada u anketama uživao podršku višu od ijednog drugog predsjednika u američkoj historiji.
Tadašnjem američkom trijumfalizmu je pogodovao sve izgledniji raspad Sovjetskog Saveza. Bush - koji se s Gorbačovom sastao krajem 1989. i u julu 1991. godine - ispočetka se postavio oprezno prema tom procesu, zabrinut zbog mogućnosti da nagli i nasilni raspad izazove ratove u kome će se koristiti nuklearno oružje. Međutim, nakon što je ljeti 1991. propao puč protiv Gorbačova, a glavnim sovjetskim političarom postao ruski predsjednik Boris Jeljcin, Bushova vlada je odlučila odbaciti Gorbačova kao potrošenog te podržati Jeljcina, a zajedno s njim i separatističke republike Sovjetskog Saveza, čime je doprinijela formalnom nestanku SSSR-a i završetku hladnog rata čijim su neospornim pobjednikom upravo pod Bushom postale SAD.
Bush je, s druge strane, pokazivao daleko manje zanimanja za raspad Jugoslavije, dijelom što se taj problem smatrao manje važnim, a dijelom što ga je delegirao svojim zapadnoevropskim saveznicima. Tako su SAD za vrijeme ratova u Sloveniji i Hrvatskoj pokazale daleko manje interesa za intervenciju, odnosno brzo priznanje novonastalih država. Ta se situacija promijenila s proglašenjem nezavisnosti Bosne i Hercegovine, što je u Washingtonu shvaćeno kao prilika za poboljšanje odnosa sa islamskim svijetom. Kada je pak u BiH izbio rat, Bushova vlada se, zajedno s Njemačkom, zalagala za oštar kurs prema Srbiji čiju je politiku smatrala odgovornom za stradanja, te su na njeno inzistiranje u UN izglasane sankcije protiv SRJ.
Bushovi uspjesi na međunarodnom planu su, međutim, kako je njegov mandat izmicao, bili sve manje važni američkoj javnosti, koja je više pažnje počela posvećivati unutrašnjim pitanjima. Bush se u društvenim pitanjima nastojao postaviti umjerenije od Reagana, pa je potakao veća federalna ulaganja za umirovljenike i zaštitu okoline. Time je dijelom na sebe navukao neprijateljstvo konzervativne desnice, a ono se produbilo kada se za Davida Soutera, njegovog kandidata za Vrhovni sud, nakon postavljanja ispostavilo da je liberal. Bush je, s druge strane, imao većeg uspjeha s imenovanjem u Sud konzervativnog Clarencea Thomasa, usprkos toga što je ono zbog kontroverzi oko navodnog seksualnog zlostavljanja postalo jedan od većih skandala njegovog predsjedništva.
[uredi - уреди] Predsjednička kampanja 1992
 Kada je Bush početkom 1992. najavio kampanju za novi mandat, gotovo svi su ga smatrali sigurnim pobjednikom, i to prije svega zbog iznimno visoke stope popularnosti u anketama i osjećaju trijumfa zbog pobjeda u zaljevskom i hladnom ratu. To je smatrala i Demokratska stranka, čiji su najpopularniji političari i potencijalno najjači kandidati - uključujući one iz liberalnog krila stranke - odlučili da se ne natječu, prepustivši teren za stranačke izbore drugorazrednim i nepoznatim kandidatima kao što je bio tadašnji guverner Arkansasa Bill Clinton.
Međutim, u nekoliko mjeseci su se okolnosti naglo promijenile. Konzervativno krilo republikanaca je kao svog kandidata istaklo uticajnog kolumnista Pata Buchanana, koji je u New Hampshireu na preliminarnim izborima za nominaciju imao iznenađujuće dobre rezultate, te prisilio Busha da svoju izbornu retoriku promijeni udesno. Time se Bush počeo udaljavati od umjerenih birača, a protiv sebe je kao "konzervativni starac" okrenuo generaciju baby boomera, koja se prvi put na izborima 1992. pojavila kao značajan glasački blok te mogla lakše identificirati sa Clintonom.
Ratne i međunarodne pobjede su, pak, pažnju glasača u potpunosti usmjerile na unutrašnje teme, među kojima je najveću važnost imala ekonomija. Upravo za vrijeme Bushove kampanje je SAD zahvatila recesija, čije su posljedice, a prije svega nezaposlenost po prvi put najteže pogodile srednju klasu - upravo onaj dio birača gdje je Bush računao na najveću podršku. Kada se u izbornu kampanju kao nezavisni kandidat uključio milijarder Ross Perot, temelj njegove kampanje je bio upravo na ekonomskim temama, čime je Bush doveden u još neravnopravniji položaj te izgubio veliki dio svojih glasača.
Bushovoj je kampanji odmogao niz nesretnih slučajeva od kojih je najpoznatiji kolaps pred TV-kamerama prilikom posjeta Japanu, nakon čega je u pitanje dovođeno njegovo zdravlje i sposobnost obavljanja predsjedničke dužnosti. Također su mu odmogli i verbalni gafovi njegovog potpredsjednika Dana Quaylea.
Iako je Clinton vodio na samom početku kampanje, i sam je u anketama izgubio dio pristaša u korist Perota, te se ta prednost djelomično izgubila. Sve do samog kraja kampanje se činilo mogućim da bi Clinton zbog Perota mogao ostati bez većine u elektorskom kolegiju. Na kraju je Perot, usprkos 20�% glasova, nije dobio nijednog elektora. Clinton je osvojio 43�%, a Bush 38�% glasova. Clinton je s 370 elektora postao novi predsjednik.
Bush je nakon poraza nastavio voditi aktivnu politiku, prije svega nastojeći prije isteka mandata osigurati sklapanje trgovinskog sporazuma NAFTA o ukidanju carinskih i drugih barijera s Kanadom i Meksikom. Krajem 1992. je također započeo i posljednju vojnu intervenciju svog mandata slanjem marinaca koji su trebali pomoći u suzbijanju gladi i porekidanju građanskog rata u Somaliji.
[uredi - уреди] Poslije predsjedništva
Iako neočekivano poražen nakon samo jednog mandata, Bush je nastavio igrati važnu ulogu u političkim zbivanjima nakon izlaska iz Bijele kuće. Tako je u aprilu 1993. posjetio Kuvajt pri čega su tamošnje vlasti uhapsile 17 osoba pod optužbom za pripremanje atentata. Istraga je utvrdila da iza zavjere stoji iračka obavještajna služba, zbog čega je Clinton u znak odmazde naredio bombardiranje Bagdada krstarećim projektilima.
Iako se službeno povukao iz politike, Bush je zadržao dovoljno uticaja da potakne političke karijere svojih sinova. Prilika za to se ukazala već 1994. godine kada je široko nezadovoljstvo početkom Clintonovog mandata izazvalo pokret zvan Republikanska revolucija. Bush je u novembru iste godine imao dvojicu sinova kao kandidate za guvernera, pri čemu je njegov favorit bio Jeb Bush u Floridi. On je poražen, ali je zato njegov mlađi sin George W. izabran za guvernera Teksasa. Jeb je izabran 1998. godine, kada je George osvojio drugi mandat, te tako stvorio uvjete za svoju pobjedu predsjedničkim izborima 2000. godine.
Kada je George W. Bush položio zakletvu 20. januara 2001. godine, to je bio prvi slučaj od vremena Johna i Johna Quincyja Adamsa da su otac i sin bili predsjednici SAD. Zbog sličnog imena, George H. W. Bush se počinjao nazivati Bush Stariji ili Bush 41, kako bi se razlikovao od sina. Nakon sinovljevog uspjeha, Bush Stariji se uglavnom držao po strani od politike.
S vremenom se posvetio humanitarnom radu, a sa svojim nekadašnjim suparnikom Clintonom je postao blizak prijatelj. 2004. godine je, nastojeći pokazati kako se odupire starosti, skočio s padobranom, što je ponovio i za 85. rođendan. Godine 2006. je po njemu nazvan nosač aviona USS George H. W. Bush.

Summary: George Herbert Walker Bush (Džordž Herbert Voker Buš) (rođen 12. juna, 1924.), bio je 41. predsjednik SAD (1989. - 1993.), poznat po tome što je vodio SAD u zalivskom ratu 1991. godine. Prethodno je bio američki ambasador u Ujedinjenim nacijama (1971. - 1973.) kao i direktor CIA-e. Njegov sin George W. Bush je bio 43. predsjednik SAD, a sin Jeb Bush je bio guverner Floride od 1999. do 2007.


[uredi - уреди] Život Pocahontas
O najranijem životu Pocahontas se relativno malo zna, uključujući točan datum njenog rođenja. Njena majka je bila jedna od mnogih supruga poglavice Wahunsunacocka, koji je vladao plemenom Powhatan i istoimenom konfederacijom podložnih plemena. Nakon što je rodila kćer napustila je Powhatanovo domaćinstvo, što je bio tadašnji običaj među Powhatanima.
Godine 1607., kada je Pocahontas imala 10 ili 12 godina, Engleska je na obalama Virginije počela graditi koloniju zvanu Jamestown. Jedan od ljudi uključenih u taj projekt bio je kapetan John Smith. Njega su zarobili lovci iz plemena Powhatan te ga doveli u naselje Werowocomoco, koje je tada bilo jedno od sjedišta konfederacije. Tamo je Smith, u skladu s običajima, trebao biti pogubljen. U posljednjem trenutku prije pogubljenja se na njegovo tijelo kao živi štit bacila Pocahontas te mu tako spasila život. Njen otac je tada odlučio ne samo Smithu poštediti život, nego ga pustiti da se vrati u svoje naselje.
Motivi i prava priroda ovog događaja nisu poznati, a s obzirom da jedini zapis potječe od samog Smitha, od 1860-ih se među historičarima javljaju sumnje da se on uistinu dogodio.
U svakom slučaju, Pocahontas i Smith su postali dobri prijatelji, a to je prijateljstvo poboljšalo odnose između same kolonije i plemena, te omogućilo Jamestownu da se održi u teškim uvjetima oskudice. Sama Pocahontas je rado dolazila u Jamestown da se igra s tamošnjim dječacima.
Kasnije je Pocahontas otišla živjeti kod plemena Patawomec, koji su bili vazali Powhatana i imali teritorij oko rijeke Potomac. U martu 1613. ju je Japazaws, poglavica Patawomeca, zarobio i predao engleskim kolonistima iz Jamestowna kako bi se preko nje otkupili dva Engleza zarobljena od strane Powhatana. Powhatan je pristao vratiti Engleze, ali ne i njihovo oružje, te su se obje strane pripremale za rat. Sama Pocahontas je odvedena u Henricus u današnjem okrugu Chesterfield. Tamo ju je svećenik Alexander Whitaker podučavao engleskom jeziku i kršćanskom nauku, a poslije je i krštena te dobila ime Rebecca.
Nakon što su u martu 1614. otpočeli oružani sukobi između kolonista i Powhatana, kod naselja Matchot su održani pregovori prilikom kojih su Englezi pokušali isposlovati mir predajom Pocahontas. Međutim, tada je Pocahontas rekla poglavicama Powhatana kako je uvrijeđena time što ju je otac držao manje vrijednom od zaplijenjenog engleskog oružja, te rekla kako više voli živjeti među Englezima.
Za vrijeme boravka u Henricusu, u Pocahontas se zaljubio John Rolfe, uspješni uzgajivač duhana čija je supruga nedavno bila umrla. Rolfe je od guvernera tražio dozvolu da se oženi za nju, a kad ju je dobio, par se vjenčao 5.4. 1614. Njihovo prvo i jedino dijete - sin Thomas - rodio se 30.1. 1615.
Brak između Rolfea i Pocahontas je pridonio smirivanju tenzija između kolonista i domorodaca, a nešto kasnije su vlasti kolonije došli na ideju da Pocahontas iskoriste kako bi privukli nove koloniste. Zbog toga su Rolfe, ona i još 11 pripadnika plemena Powhatan 1616. otputovali u Englesku. Tamo su izazvali veliku senzaciju među javnošću, a jednom prilikom su dovedeni na dvor kralja James I. Tamo se srela i s Johnom Smithom, za koga je pogrešno vjerovala da je bio stradao u brodolomu nekoliko godina ranije.
U martu 1617. su se Rolfe i Pocahontas ukrcali na brod koji ih je trebao vratiti u Virginiu. Međutim, Pocahontas se zbog bolesti iskrcala u Gravesendu. Tamo je i umrla i pokopana, a mjesto danas obilježava spomenik.
[uredi - уреди] Potomstvo Pocahontas
Pocahontas je imala samo jednog sina, a preko nje samo jednu unuku - Jane Rolfe - koja je pak rodila Johna Bollinga, uglednog vojnika i političara koji je došao u srodstvo s mnogim drugim uglednim porodicama - tzv. Prvim porodicama Virginije. Zahvaljujući tome, veliki broj poznati i uglednih ličnosti vuče porijeklo od Pocahontas, od kojih je najpoznatija Edith Wilson, supruga predsjednika Wilsona.
Neki izvori tvrde da i porodica Bush, uključujući predsjendike Georgea H.W. i Georgea W. Busha, potječe od Pocahontas, ali se većina geneaologa s time ne slaže.
[uredi - уреди] Pocahontas u popularnoj kulturi
Relativno kratak život Pocahontas je postao predmetom brojnih književnih djela, pri čemu su se na oskudne historijske podatke nadovezivali mitovi i legende koje su često imale različiti ideološki sadržaj.
Najpopularniji motiv tih djela je navodna ljubavna veza između Pocahontas i Johna Smitha, koga je "indijanska princeza" spasila od smrti zbog toga što se zaljubila. Ta ista legenda njenu smrt tumači slomljenim srcem nakon susreta sa Smithom u Engleskoj, odnosno spoznajom da se udala i rodila dijete pogrešnom čovjeku.
U 18. i 19. vijeku je, pak, legenda o Pocahontas uz svoju romantičnu, dobila i političke i vjerske konotacije. Tako su kršćanski fundamentalisti njeno prijateljstvo s kolonistima- koji je, po njihovom tumačenju omogućio opstanak Jamestowna - te kasniji prijelaz na kršćanstvo shvaćali kao instrument Božje volje koja je bijelim anglosaksonskim protestanskim naseljenicima dala pravo da upravljaju sjevernoameričkim kontinentom. Američki nacionalisti su je, pak, smatrali svojevrsnom pramajkom američke nacije.
Krajem 20. vijeka, pogotovo zahvaljujući pokretu politički korektnog dekonstruiranja historije i historijskih mitova, priča o Pocahontas dobija drukčije tumačenje, odnosno ona se prikazuje kao nedužno dijete prirode koju su iskoristili brutalni i beskrupulozni doseljenici u cilju otimanja zemlje Indijancima. Taj stav je možda najkarakterističniji za Disneyev animirani film Pocahontas iz 1995. godine.
Film Novi svijet Terencea Mallicka iz 2005. godine je, pak, biografiju Pocahontas pokušao dramatizirati isključivo na temelju historijskih podataka.

Summary: Pocahontas (cca. 1595 - 21.3. 1617.) je kći indijanskog poglavice Powhatana koja se u Virginiji udala za engleskog kolonista Johna Rolfea te zajedno s njim otišla u Englesku. Smatra se jednom od najpoznatijih ličnosti među američkim domorocima, te joj je život poslužio kao inspiracija za brojne legende, književna djela i filmove.


[uredi - уреди] Sažetak
Serija prati živote petorice gejeva u Pittsburghu, Pennsylvania: Brian, Justin, Michael, Emmett, Ted; lezbejskog para, Lindsay i Melanie i Michaelove majke, Debbie. Još jedan glavni lik, Michaelov dečko i kasnije venčani partner, Ben, dodat je u drugoj sezoni. Serija je snimana u Kanadi, sa scenama često snimljenim u gej kvartu Church and Wellesley u Torontu.
Naziv serije dolazi iz dijalektske poslovice u Severnoj Engleskoj, „there’s nought so queer as folk“ u značenju „ništa nije tako čudno kao ljudi“.
Serija je privukla ogromnu gledanost i u USA i u Kanadi. Gledanost u Kanadi je privukla toliko sponzora, koji su kupovali reklamno vreme u toku serije, da je do kraja 5. sezone emitovanje epizode trajalo sat vremena i deset minuta zajedno sa reklamama. Showtime emituje program bez reklama.
Serija je emitovana pet godina (od 2000. do 2005. u SAD i od 2001. do 2005. u Kanadi). Veruje se da je serija mogla da bude emitovana još godinu dana i većina glumaca i glumica je imalo ugovore na šest godina (mada postoje glasine da su ugovori posle prvog serijala promenjeni na pet godina). Međutim, Showtime je bio zabrinut zbog porasta cena produkcije usled jačanja kanadskog dolara. Neki glumci i glumice su, međutim, izjavili/e da Showtime nije želeo da bude prepoznat kao kanal koji emituje samo gej program i da je iz tog razloga prekinuo seriju. Pisci, Ron Cowen i Daniel Lipman su zvanično izjavili da više ne bi imali šta novo da kažu ako bi se nastavilo sa snimanjem. Randy Harrison (Justin) je izjavio da, ukoliko bi se snimao šesti serijal, on ne bi učestovao.
Showcase (Kanada), koja je dobijala veliki profit od reklama u toku serije, jeste razmatrala mogućnost snimanja šeste sezone, ali kako je Showtime finansirao veliki deo snimanja i posedovao deo prava na seriju, Showcase je odustala.
Američki kablovski LGBT kanal, Logo počeo je da reprizira seriju 2006. godine. Serija je emitovana (ili se emituje) u Nemačkoj, Velikoj Britaniji, Španiji, Sloveniji, Mađarskoj, Australiji, Grčkoj. Još uvek nije emitovana na srpskohrvatskom govornom području.
[uredi - уреди] Likovi i radnja
Za detaljniji uvid u radnju serije videti: Spisak epizoda QAF-US
[uredi - уреди] Glavni likovi
[uredi - уреди] Brian Kinney
Brian (Gale Harold) ima 29 godina i radi u advertising agenciji. Pored toga što je prikazan kao genije za reklame, koji može da proda svaki proizvod, Brian je i uspešan zavodnik sa nezasitivim seksualnim apetitom, koji može da ima svakog muškarca koga poželi. Njegov otac je alkoholičar i zlostavljao je porodicu, njegova majka je hladna i opsesivno religiozna katolkinja. Brian se prikazuje takođe kao hladan, samoživ, nezainteresovan za bilo šta osim svog uspeha i bez namere da se veže za jednu osobu, ali se u više navrata pokazuje da nije tako. Jedina koja to uvek uspeva da uvidi je Debbie, Michaelova majka.
U pilot epizodi Brian upoznaje Justina sa kojim ostaje povezan (uz stalne prekide i obnavljanja odnosa) do kraja serije. Njihov odnos je kompleksan i prolazi kroz faze od neobaveznog seksa, preko otvorene veze do braka (odustali su od venčanja, iako je sve bilo pripremljeno).
Takođe u pilot epizodi Brian postaje otac. Lindsay, Brianova lezbejska prijateljca, rađa Gusa od Brianove donirane sperme. Premda je dogovor bio da se Brian posle rođenja deteta odrekne roditeljstva u korist Lindsayne partnerke Melanie, Brian rešava da ostane otac.
U trećoj sezoni, Brianov poslovni i privatni život počinju da se sukobljavaju kada počinje da radi za konzervativnog anti-gej kandidata za gradonačelnika. Kada popularnost kandidata počinje da raste, zajedno sa šansama da pobedi na izborima, za šta je zaslužan Brian, kao vođa kampanje, Brian odlučuje da pomogne Justinu u anti-kampanji. Kada otkriju da Brian radi i protiv svog klijenta, dobija otaz. Ostavši bez posla, Brian osniva svoju advertising agenciju, Kinnetik. U to vreme otkriva da ima kancer testisa, što veoma teko podnosi, pre svega zbog svog narcizma. Pošto je pobedio rak i uspšno završio biciklističku trku od Toronta do Pittsburgha, Brian rešava da promeni život, posvećujući više vremena svom sinu i poziva Justina da se ponovo preseli kod njega. Brian takođe postaje vlasnik Babylona. U petoj sezoni Justin ponovo napušta Briana, zbog njegove nesposobnosti da uspostavi zrelu vezu. Posle eksplozije u Babylonu, Brian priznaje Justinu da ga voli i obnavlja svoje prijateljstvo sa Michaelom. Predlaže Justinu da se venčaju, ali konačno mu savetuje da ode u New York za svojom obećavajućom karijerom slikara. Provode poslednje veče zajedno, znajući da iako se rastavljaju, uvek će se voleti. Serija se završava scenom u kojoj Brian i Michael igraju u ruinama Babylona.
Brian je najkontraverzniji lik u seriji. Kritike koje su se čule o njemu jeste da oživljava štetne stereotipe o gej zajednici. Drugi, međutim, smatraju da je Brian moralno čist i beskompromisni lik. Iako se čini da je nebrižan, on često čini ogromne žrtve za svoje prijatelje: planira venčanje Lindsay i Melanie (iako pre toga ne voli Melanie), kako bi njih ponovo bile zajedno; vrlo grubo odbacuje svog najboljeg prijatelja Michaela, jer je svestan da je Michael veoma vezan za njega i da zato ne može da ostvari uspešnu vezu sa svojim dečkom; gubi posao i pare zbog toga što čini ono što misli da je pravično (kampanja protiv kandidata za gradonačelnika) i voljan je da odustane od svega u šta veruje da bi bio sa Justinom, konačno odustaje i od Justina, koga iskreno voli, da bi Justin mogao da izgradi svoju karijeru i život.
[uredi - уреди] Michael Charles Novotny-Bruckner
Michael (Hal Sparks) zamišljen je kao centralni lik serije. Njegov lik je i narator u pilot i finalnoj epizodi. On je najbolji Brianov prijatelj još iz detinjstva i Emmettov sustanar. Michael je jako blizak sa svojom majkom, Debbie i njenim gej bratom Vicom. Odrastao je bez oca, za koga je Debbie pričala da je ratni heroj, koji je poginuo u borbi. U jednoj epizodi Michael, međutim, saznaje da je celu priču o ocu Debbie izmislila na osnovu članka koji je pročitala u novinama i da je tada promenila svoje prezime. Njegov otac je Danny Devore, Vicov školski drug, koji sada nastupa kao drag queen.
U drugom serijalu Michael upoznaje Bena, univerzitetskog profesora, sa kojim otpočinje vezu koja će trajati do kraja serije, sa kojim će se kasnije venčati u Torontu i usvojiti sina. Ben je HIV pozitivan, što Michaelu u početku smeta, ali uspeju da prebrode taj problem.
Michael u početku serije radi u jeftinoj prodavnici pod nazivom Big Q, gde krije od svojih kolega i koleginica da je gej. Međutim, rešava da da otkaz i otkupljuje svoju omiljenu prodavnicu stripova. U drugom serijalu on i Justin počinju i sami da prave strip, za čijeg gavnog junaka, Ragea, Brian služi kao inspiracija.
Michael voli Briana i svi znaju da je on još iz mladosti zaljubljen u njega, što konačno i on priznaje. Ali oni su ostali samo najbolji prijatelji. Međutim, u toku serije počinju da se razmimoilaze. Brian nastavlja da živi kako je oduvek i živeo, dok Michael počinje da živi porodični život sa svojim partnerom, Benom i njihovim sinom, Hunterom. Kasnije dobija ćerku JR (Jenny Rebecca), za koju donira spermu. Michael ostaje aktivna figura u životu JR, iako su njene primarne roditeljke Melanie i Lindsay.
Brian kasnije u seriji optužuje Michaela da je konformista i da imitira heteroseksualce, jer ima partnera, kuću i sina. Kada mu Michael kaže da je on to oduvek i želeo, Brian ga optužuje da je izdajica. S druge strane Michael optužuje Briana da je nezreo i da ne želi da preuzme odgovornost u životu. Zvog ove svađe prekidaju odnose, sve do jedne od poslednjih epizoda kada je Michael teško povređen u eksploziji u Babylonu. Na kraju poslednje epizode Michael i Brian igraju u izgorelom Babylonu, dok se čuje Michaelova naracija: „So the "thumpa thumpa" continues. It always will. No matter what happens. No matter who's president. As our lady of Disco, the divine Miss Gloria Gaynor has always sung to us: We will survive. “ („I provod se nastavlja. Uvek će tako biti. Bez obzira na to šta se desilo. Bez obzira na to ko je predsednik. Kako nam je naša disko dama, božanstvena Gloria Gaynor, uvek pevala: Preživećemo.“)
[uredi - уреди] Justin Taylor
Justin Randy Harrison ima samo 17 godina na početku serije, kada upoznaje Briana ispred Babylona i ima sa njim svoj prvi seks u životu. Iako je trebalo samo da bude one-night stand, Justin se zaljubio u Briana i više se nije izgubio iz njegovog života. U toku prvog serijala Justin se bori sa svojim roditeljima da prihvate njegovu seksualnost. Njegov otac ga izbacuje iz kuće, tako da Justin živi najpre sa Debbie, a kasnije sa Brianom. Njegova majka je dosta tolerantnija, ali i sama ima problema da prihvati da joj je sin gej. Kasnije prihvata i Justinovu seksualnost i Briana kao Justinovog dečka i postaje aktivna u PFLAG-u.
Po završetku škole Justin je primljen na Pittsburgh Institute of Fine Arts, kao talentovani slikar. Međutim, na maturskoj večeri biva napadnut od strane homofobičnog kolege, zbog čega je mesec dana u komi i ima problema sa koordinacijom pokreta ruke, što mu otežava crtanje. Počinje da crta ponovo uz pomoć posebnog kompjutera koji mu nabavlja Brian i uspeva da nastavi sa školovanjem; a zajedno sa Michaelom počinje da crta strip, Rage, sa pričama zasnovanim na njihovim životima.
Na kraju druge sezone, Justin napušta Briana i počinje vezu sa Ethanom, studentom violine, za koga misli da mu pruža više ljubavi od Briana. Kada ga Ethan prevari sa svojim obožavaocem u toku treće sezone, Justin se vraća Brianu.
U toku predizborne kampanje za gradonačelnika, Justin radi praktični deo nastave u Brianovoj firmi kao crtač i koristi resurse firme za pravljenje anti-propagandnih plakata protiv konzervativnog kandidata, koji je klijent iste firme. Kada se to otkriva, školski odbor zahteva da se Justin izvini školi, advertising firmi i kandidatu, što on odbija jer kandidat zastupa anti-gej stavove. Justina izbacuju iz škole.
Kada se Brian izlečio od raka, Justin se ponovo useljava kod njega. Justin i Michael dobijaju ponudu iz Hollywooda da se njihov strip preradi u film i Justin odlazi u Los Angeles. Kada pregovori propadnu, vraća se kod Briana očekujući da će njihova veza biti ozbiljnija, što Brian ne želi i on ga napušta. Međutim, posle eksplozije u Babylonu, u kome je bio i Justin, Brian mu priznaje da ga voli i pita ga da se venčaju. Planiraju venčanje, kupuju veliku kuću van grada, ali sve to otkazuju, jer ga Brian ubeđuje da je za njega bolje da ode u New York i izgradi svoju umetničku karijeru. Justin odlazi, ali govori Brianu da nikada neće prestati da ga voli.
[uredi - уреди] Emmett Honeycutt
Emmett (Peter Paige), često Em, je feminizirani kemp lik, prepoznatljiv po sovojoj duhovitosti i odevanju. U početku serije Emmett radi u prodavnici odeće, ali kasnije vodi svoju firmu za catering i na kratko radi na televiziji kao „queer guy“. Kroz seriju Emmett ima nekoliko ozbiljnih veza, između ostalog i vezu sa Tedom, ali nijedna od njih ne uspeva.
U prvom serijalu dešava se velika promena kod Emmetta, koji kada dobija poziv od lekara da dođe na razgovor posle testiranja na HIV počinje da se plaši da je pozitivan i tada, daje obećanje da ukoliko je negativan, više nikada neće imati seks sa muškarcem. Posle dobijanja rezultata, koji su bili negativni, Emmett namerava da održi obećanje koje je dao Bogu i priključuje se ex-gay grupi, u kojoj pokušava da promeni svoju seksualnu orijentaciju. Grupa ga polako odvaja od prijatelja i Emmett se nalazi u haosu fanatizma iz koga konačno izlazi sa optimističnom spoznajom da ga Bog voli upravo onakvog kakav je: „My flame has been rekindled and is burning brighter than ever.“
Jedno vreme radi kao zvezda Tedovog porno sajta pod pseudonimom Fetch Dickson, što ga dovodi do starog milijardera Georga Schickela, sa kojim stupa u vezu, ali koji ubrzo umire od infarkta u avionu u toku seksa i ostavlja mu 10 miliona dolara, koje mu oduzima Georgova porodica.
Kao TV „queer guy“ Emmett je zadužen da daje priloge u vestima sa gej aspekta o modi, ponašanju, kozmetici i sl. Brian ga kritikuje da je postao pajac, koji treba da zabavlja heteroseksualce i govori mu da se od njega očekuje da bude aseksualan. Da bi dokazao suprotno, Emmett pokušava da u svoje priloge uključi jasnije iskazivanje svoje seksualnosti. Kada se pred kamerama poljubi sa upravo outovanim vođom ragbi tima, Drew Boydom, sa kojim je u tajnoj vezi, dobija otaz.
Iako površno Emmett može delovati kao stereotipizirani lik, pokazuje se da je vrlo složen i dinamičan lik. Njegova kompleksnost dolazi iz čestih anegdota koje se tiču njegovog života u rodnom Hazlehurstu u Mississippiju, koje pokazuju da je uspeo da se izbori sa puno problema.
[uredi - уреди] Theodore Schmidt - Ted
Ted (Scott Lowell) je najstariji u grupi prijatelja oko koje se vrti serija i opisan je kao lik koji ima problema da nađe seksualnog partnera ili da izgradi emotivnu vezu, zbog čega je vrlo nesamopouzdan. Kada sreće Blaka, na početku serije, završava u komi od predoziranja od GHB-a. Posle oporavka ponovo sreće Blaka i započinju vezu. Blake je još uvek zavisnik i Ted ga prijavljuje na rehabilitaciju, ali Blake nestaje.
U početku serije Ted radi kao računovođa, ali ostaje bez posla jer je gledao gej porno sajtove u toku radnog vremena. Zatim započinje svoj posao, otvarajući porno sajt pod nazivom jerkatwork.net (originalno jerkatwork.com, ali je promenjeno između sezona). Kada se izjalovi dogovor sa porno zvezdom Zack O’Toolom da gostuje na njegovom sajtu, Ted nagovara Emmetta da masturbira pred kamerama. Emmettu ovo donosi kratku popularnost. U to vreme njih dvojica stupaju u ljubavnu vezu i planiraju da se presele u mirniji porodični kvart Pittsburgha. Međutim, u toku predizborne kampanje za gradonačelnika, konzervativni kandidat, koji je načelnik policije, otkriva da je Tedov asistent maloletan i zatvara jerkatwork.net. Tedu to predstavlja veliki udarac, jer ne samo da ostaje bez posla i para, nego Emmett počinje da ga izdržava, iako je on planirao drugačije. Počinje ponovo da uzima drogu i Emmett raskida sa njim. U toku rehabilitacije ponovo sreće Blaka, koji je postao savetnik za zavisnike. Ponovo je sa Blakom u kratkoj vezi.
Brian zapošljava Teda kod sebe u novoj advertising agenciji. Preuzimajući nove obaveze na sebe, Ted počinje da gradi samopouzdanje. Konačno, ponovo sreće Blaka i otpočinje još jednom vezu sa njim.
[uredi - уреди] Lindsay Peterson i Melanie Marcus
Lindsay (Thea Gill), obično Linz, i Melanie (Michelle Clunie), obično Mel, pojavljuju se često zajedno u seriji i premda nekoliko kasnijih epizoda prate njihove priče, češće su samo podrška u pričama ostalih likova. Lindsay je predavala umetnost, ali posle porođaja ostaje kod kuće da čuva Gusa. Melanie je uspešna advokatkinja potpuno posvećena karijeri. Njih dve imaju čvrstu i uspešnu vezu, koja međutim doživljava par padova, pa i jedan ozbiljniji raskid.
U pilot epizodi Lindsay je rodila sina, za koga je spermu donirao Brian, a čije primarne roditeljke treba da budu ona i Melanie. Linksay želi da se njih dve venčaju, što Melanie u prvo vreme odbija, jer tvrdi da može da je voli i bez papira. Kasnije se, međutim, predomišlja. Lindsayni roditelji ne podržavaju njenu vezu sa Melanie i ne žele da finansijski podrži njihovo venčanje. Konačno, venčanje im organizuju prijatelji na Brianovu inicijativu, sa Emmettovim umećem i u vili tadašnjeg Emmettovog partnera, George Schickela.
U kasnijim epizodama Melanie i Lindsay se dogovaraju da imaju još jedno dete, međutim Lindsay govori da ona ne želi da rodi ponovo. Ovog puta pitaju Michaela da donira spermu, a Melanie ostaje u drugom stanju. Lindsay počinje ponovo da radi u galeriji. U jednom trenutku ona prevari Melanie i to sa muškarcem, zbog čega se njih dve razilaze. u poslednjim epizodama izglade odnose i ponovo počinju da žive zajedno.
[uredi - уреди] Deborah Jane Grassi Novotny - Debie
Debbie (Sharon Gless) je Michaelova majka, koja je ceo svoj život posvetila svom sinu, koga je sama odgajala, i svom bratu Vic Grassiju, koji je oboleo od AIDS-a. Debbie radi u Libery Dineru, koji se nalazi u gej kvartu Liberty Avenue i izlazi u gej barove. Iako je sama straight, ona je uvek okružena gejevima i lezbejkama, tako da je u potpunosti prihvatila njihov rečnik i stil. Ona je posvećena aktivistkinja za prava LGBT osoba, aktivna u P-FLAG-u. Debbie je vrlo otvorena i direktna, pa i malo napadna, što Michaelu ume vrlo da smeta. Bliska je sa svim Michaelovim prijateljima i često im pomaže. Počinje da se okreće svom životu kada upoznaje policijskog detektiva, Carla Horvatha, sa kojim, posle nekoliko uspona i padova uspeva da izgradi vezu.
Iako je veoma otvorena, Debbie ima problema u početku da prihvati Michaelovog novog dečka, Bena, zbog toga što je HIV pozitivan. Njen najveći strah je da će morati da čuva Michaela, kao što čuva Vica. U trenutku kada Ben završava u bolnici zbog prestanka delovanja terapije, ona počinje da ostvaruje kontak sa njim i konačno ga prihvata. Takođe je veoma podržavajuća prema Hunteru, Michaelovom i Benovom usvojenom teenage sinu, koji je isto HIV pozitivan, i vrlo je ponosna na svoju unuku, JR, koju rađa Melanie.
Sa velikim osećanjem krivice Debbie se susreće kada posle velike svađe između nje i Vica, Vic umire. U prevazilaženju krivice najviše joj pomaže Horvath.
[uredi - уреди] Natpisi na majicama
Debbbie je takođe poznata po svom kemp stilu oblačenja. U Liberty Dineru nosi prsluk u duginim bojama sa parolama ispisanim na bedževima, kao što su: „I’m a PFLAG mom“ („Ja sam PFLAG mama. “ – PFLAG je organizacija roditelja i prijatelja lezbejki i gejeva.); „Gay Righsta are Human Rights“ („Gej prava su ljudska prava. “); „We are family“ („Mi smo porodica“ – parola koja ističe povezanost LGBT osoba). Ispod prsluka Debbie nosi majice sa provokativnim i duhovotim natpisima. Neki od njih su:
[uredi - уреди] Ben Bruckner Novotny
Ben (Robert Gant) je pisac i profesor na lokalnom univerzitetu, koji predaje queer studies. Michaela upoznaje kada dolazi u njegovu prodavnicu stripova, kako bi nabavio materijal za svoje predavanje o LGBT junacima u stipovima kao pop kulturi. Njihova veza počinje Michaelovim ispitivanjem svojih kapaciteta da podnese činjenicu da je Ben HIV pozitivan. Uprskos protivljenju negovih prijatelja i sukobima sa majkom, Michael ostaje sa Benom. Debbie konačno prihvata Bena, kada shvata da ga Michael zaista voli i da ona nema prava da se u to meša.
Kada terapija prestane da deluje, Ben dospeva u bolnicu. Po oporavku počinje više da vežba, kako bi izgradio veću telesnu masu koja bi se borila sa virusom. Zapada u probleme sa korišćenjem steroida, zbog čega je njegova i Michaelova veza ozbiljno ugrožena.
Ben i Michael prihvataju mladog Jamesa Montgomeryja – Huntera, koji je radio na ulici isped njihovog stana kao muška prostitutka i koji je HIV pozitivan. Posle problema koje imaju sa njim, trudeći se da ga vrate u školu i redovne tokove života, kao i sa njegovom majkom, koja ga želi nazad, ali koja ga je maltretirala i, konačno, naterala na prostituciju, Ben i Michael najpre dobijaju starateljstvo nad Hunterom, a potom ga i usvajaju. Michael i Ben kasnije moraju da se suoče sa činjenicom da je njihov sin heteroseksualan.
Prilikom odlaska u Toronto, Ben i Michael rešavaju da se venčaju. Problem, međutim, nastaje kada kao bračni par pokušaju da se vrate u SAD, na čijoj granici od njih zahtevaju da popune zasebne formulare, nepriznajući njihov brak. Sledeća pretnja njihovom braku jeste Proposition 14 – zakon kojim bi se onemogućili istopolni brakovi i istopolno roditeljstvo (kojim su Mel i Linz takođe zahvaćene). Na skupu protiv Proposition 14, koji se dešava u Babylonu, podmetnuta je bomba i Michael je ranjen u eksploziji.
[uredi - уреди] Sporedni likovi
[uredi - уреди] Kulturni uticaj i kritike
Američka verzija Queer as Folk je brzo postala jedna od najgledanijih serija na Showtimeu. Iako je originalno namenjena muškoj gej populaciji, veliki deo njene publike su činile heteroseksualne žene.
Pionirske scene kojima obiluje serija, a koje počinju još od prve epizode, sadrže simuliran eksplicitan seks između muškaraca i kao prve su takve scene na televiziji. Uprkos otvorenom prikazivanju neobaveznog seksa i upotrebe droga, očekivani napadi konzervativne publike nikada se nisu desili.
U početku većina glumaca nije govorilo o svojim seksualnim orijentacijama u privatnom životu, jer nisu želeli da to na bilo koji način utiče na seriju. Od tada Randy Harrison, Peter Paige, Robert Gant i Jack Wetherall su se javno deklarisali kao gejevi, dok su ostali izjavili da su straight ili su izbegli javnu diskusiju o tome.
 Kontroverzne teme koje se obrađuju u seriji uključuju između ostalog: coming out, istopolni brak, upotreba droga, usvajanje dece od strane LGBT osoba, veštačka oplodnja, nasilje protiv LGBT osoba, siguran seks, HIV, maloletnička prostitucija, ex-gay, katolički sveštenici koji praktikuju gej seks, diskriminacija na radnom mestu zbog seksualne orijentacije, internet porno industrija, kao i „bug chasing (HIV negativne osobe koje pokušadaju da se zaraze HIV-om).
Iz razloga što je ovo prva televizijska emisija ovakve vrste mnogi su smatrali da ima izvesnu društvenu odgovornost. Ovo je uglavno mi razlog zbog koga se najviše kritika o seriji čulo iz samih gej i lezbejskih krugova.
Kao i u slučaju sa originalnom britanskom serijom i ovde su se čula mnoge kritike na račun nerealnog prikazivanja gej veza i gej života. Producenti su od početka naglašavali i preko medija, ali i u pisanoj izjavi koja se emitovala posle svake epizode, da njihova namera nije bila da prikažu gej zajednicu i da nisu pokušali da naprave bilo kakvu reprezentaciju ili generalizaciju. Bez obzira na to u LGBT štampi mogao se pročitati stav da će serija, bez obzira na to kakve su bile namere, ostaviti utiske (i imati posledice) na gledaoce. Mnogi su kritikovali preterano fokusiranje na seks, kao i na gotovo u potpunosti belu glumačku ekipu. Kao odgovor na ovakve kritke, javljali su se i stavovi da je većina heteroseksualnih serija takođe bez dovoljne rasne raznovrsnosti, kao i da ima jak akcenat stavljen na seks. Mnogi su seriju hvalili, bez obzira na mane, kao doprinos povećanju vidljivosti LGBT populacije u široj javnosti.
[uredi - уреди] Nagrade
2001
2002
2003
2004
2005

Summary:
Queer as Folk je američko-kanadska dramska TV-serija u produkciji Showtimea i Temple Street Productionsa, bazirana na istoimenoj britanskoj seriji scenariste Russell T. Daviesa.
Seriju je režiralo više kandskih reditelja, poznatih po svom radu u nezavisnoj produkciji, između ostalih: Bruce McDonald, David Wellington, Kelly Makin, John Greyson, Jeremy Podeswa i Michael DeCarlo, kao i australijski reditelj Russell Mulcahy (Highlander ), koji je režirao pilot epizodu.
Glavni pisci bili su Ron Cowen i Daniel Lipman, koji su ujedno bili i izvršni producenti zajedno sa Tony Jonasom. U kasnijim serijalima radili su i drugi pisci, kao Michael MacLennan, Efrem Seeger, Brad Fraser, Del Shores, Shawn Postoff.


[uredi - уреди] Historija
[uredi - уреди] Historija melodije
Poreklo melodije i dalje nije utvrđeno sa sigurnošću, te je okruženo legendama i spekulacijama. U Oksfordskom muzičkom priručniku Percy Scholes je ovoj temi posvetio oko četiri stranice. On ukazuje na sličnosti s melodijom jedne starije crkvene tužaljke, premda je ritam identičan s ritmom golijardskih pesama, te navodi primere nekoliko takvih plesnih melodija koje veoma mnogo lične na God Save the Queen. Scholes navodi kompoziciju dr Johna Bulla (1619) koja ima mnogo sličnosti sa savremenom melodijom ove himne, u zavisnosti od mesta akcidentala koja se u to doba u nekim slučajevima nisu zapisivala već je ostavljano izvođaču da odlučuje o njima.; v. musica ficta. Scholes takođe ukazuje na nekoliko kompozicija Henrija Purcella, od kojih jedna sadrži početne note moderne melodije, aranžirane na reči himne God Save The Queen.
Prva objavljena verzija današnje melodije pojavljuje se 1744. godine u Thesaurus Musicus kao notna postavka za poznatu prvu strofu. Pesma je nesumnjivo dobila na popularnosti tokom naredne godine (s iskrcavanjem Charlesa Edwarda Stuarta). Svakako je bila pevana u londonskim pozorištima 1745. godine, kada je, na primer, Thomas Arne sastavio notni zapis melodije za pozorište Drury Lane.
U Scholesovoj analizi pominju se i "neodržive" i "sumnjive" tvrdnje, te "pogrešne tvrdnje o američkom poreklu". Među takvim tvrdnjama su i sledeće:
Scholes preporučuje da bi melodiju trebalo smatrati "tradicionalnom" ili "tradicionalnom, čija prva poznata verzija potiče od Johna Bulla (1562–1628)". Zbirka English Hymnal (muzički urednik Ralph Vaughan Williams) ne navodi autorstvo, već jednostavno kaže "17. ili 18. vek".
[uredi - уреди] Historija teksta
Izraz Bože čuvaj kralja (God save the King) je mnogo stariji od ove pesme i nalazi se, na primer, na više mesta u Bibliji kralja Jamesa. Scholes kaže da je već 1545. godine izraz God save the King bio jedna od lozinki Kraljevske mornarice, pri čemu je očekivani odgovor bio Long to reign over us (= Neka dugo vlada nad nama). Takođe primećuje da molitva koja se čitala u crkvama prilikom obeležavanja godišnjica Barutne zavere sadrži reči koji su možda bar delom predstavljali osnovu za drugu strofu Rasteraj naše neprijatelje... umanji njihovu zlobu i uništi njihove planove (Scatter our enemies... assuage their malice and confound their devices).
Godine 1745. The Gentleman's Magazine je objavio pesmu Bože čuvaj našeg gospodara kralja: Nova pesma za dvoglasje (God save our lord the king: A new song set for two voices). Ova verzija sadrži prve tri strofe koje su navedene dalje u tekstu (uz manje varijacije). Prema tradiciji, smatra se da je prva izvedba bila 1745. godine, kada je pesma pevana u znak podrške kralju Georgeu II nakon poraza njegove vojske u bici kod Prestonpana od strane jakobitskog pretendenta na engleski i škotski presto, Charlesa Edwarda Stuarta, čije su se snage pretežno sastojale od škotskih vojnika. Ponekeda se tvrdi, pomalo ironično, da se pesma prvobitno pevala u znak podrške jakobitima: reč "pošalji" (send) u stihu "Pošalji ga kao pobednika" (Send him victorious) mogla bi implicirati da je kralj zapravo bio odsutan. Takođe postoje primeri čaša iz ranog 18. veka na kojima je urezana jedna verzija teksta, a koje su, kako se čini, bile namenjene za ispijanje zdravice u čast Jamesa II. Scholes uzima u obzir ove mogućnosti ali smatra da su najverovatnije isti tekst koristile i jakobitske i hanoverske pristalice te da ga je svaka grupa upućivala svom kralju.
Oko 1745. godine antijakobitsko osećanje je došlo do izražaja u četvrtoj strofi, gde se upućuje molitva za uspeh vojske Georgea Wadea koja se tada okupljala u Newcastleu. Ove reči su na kratko vreme zadobile popularnost, premda se nisu pojavile u verziji koja je bila objavljena u Gentleman's Magazine:
Ova strofa je ubrzo bila ponovo ispuštena, a svakako pre no što je pesma postala prihvaćena kao britanska državna himna tokom 1780-ih i 1790-ih godina. Uprkos kratkom postojanju ove strofe, ona se još uvek navodi kao razlog zbog kojega se ova pesma može smatrati uvredljivom kada se peva u nekim delovima Škotske. Bilo je još dosta pokušaja tokom 18. i 19. veka da se dodaju nove strofe kako bi se obeležili neki pojedinačni događaji od značaja za britansku monarhiju ili državu. Na primer, kada su jakobitske snage zaobišle Wadeovu vojsku i došle do Derbija, ali se zatim povukle te kada se njihov garnizon u Carlisleu predao jednoj drugoj vladinoj vojsci na čijem se čelu nalazio sin kralja Georgea vojvoda od Cumberlanda, dodata je još jedna strofa, prema Fitzroyu Macleanu: Među ostalim strofama koje nisu bile dugog veka primetne su one koje izražavaju antifrancuska osećanja. Međutim, nijedna od ovih strofa nije opstala do 20. veka.
Bilo je nekoliko pokušaja da se pesma poboljša promenom reči. U 19. veku razvila se živa rasprava o državnoj himni i čak i tada druga strofa se smatrala pomalo uvredljivom. Naime, postavilo se pitanje o izrazu "rasteraj njene neprijatelje": neki su smatrali da će snaga parlamenta i krune više doći do izražaja ako se reč "njene" (her) zameni rečju "naše" (our), dok su drugi ukazivali na to da je teologija pomalo nejasna te predlagali kao zamenu reč "tvoje" (thine). Sydney G. R. Coles napisao je potpuno novu verziju, a isto je učinio i Canon F. K. Harford. Godine 1836. William Edward Hickson napisao je četiri alternativne strofe, od kojih su prva, treća i četvrta date kao prilog tekstu državne himne u zborniku English Hymnal (gde državna himna sadrži samo prvu i treću strofu originalnog teksta).
[uredi - уреди] Upotreba u Komonveltu
Ranije je ovu pesmu kao državnu himnu koristila većina komonveltskih kraljevstava, uključujući Australiju, Kanadu i Jamajku. U Australiji je ona zamenjena pesmom Advance Australia Fair, u Kanadi pesmom O Canada, a u Jamajci pesmom Jamaica, Land We Love, premda je ona i dalje kraljevska himna ovih zemalja te se izvodi na zvaničnim ceremonijama kojima prisustvuju članovi kraljevske porodice ili njihovi predstavnici (generalni guverner, guverner ili zamenik guvernera).
U Kanadi pesma God Save the Queen nije zvanično proglašena kraljevskom himnom, ali se konvencijom učvrstila kao takva, te se ponekada na javnim svečanostima izvodi zajedno sa zvaničnom kanadskom himnom O Canada. U Australiji je pesmu God Save the Queen zvanično proglasio za kraljevsku himnu generalni guverner sir Ninian Stephen 19. aprila 1984. godine. Istovremeno, ova pesma je i dalje priznata za jednu od dve zvanične državne himne Novog Zelanda, zajedno s pesmom God Defend New Zealand, premda se u praksi više gotovo nikada ne izvodi kao državna himna.
[uredi - уреди] Ostale upotrebe
God Save the King je bila prva pesma koja se ikada upotrebila kao državna himna, premda je nizozemska državna himna, Wilhelmus, po postanku starija. Zbog njenog uspeha nastalo je nekoliko imitacija, posebno u Francuskoj a kasnije i u Nemačkoj. Prva nemačka državna himna bila je kopija pesma "God Save the King", pri čemu su reči bile promenjene u Heil dir im Siegerkranz, ali su se pevale na istu melodiju kao i britanska himna. Ta je melodija bila korišćena, a ponegde i zvanično usvojena, za državnu himnu nekoliko drugih zemlja, uključujući Rusiju (do 1833), Švedsku i Švajcarsku.
To je takođe i melodija američke patriotske pesme Let Freedom Ring (poznatije po svom prvom stihu My Country, 'Tis of Thee), koja je izvođena tokom parade održane prilikom predsedničke inauguracije Georgea Busha 20. januara 2001. godine. U Islandu se zove Eldgamla Ísafold. Ova se melodija takođe koristi za norvešku kraljevsku himnu Kongesangen. Rock sastav Queen izvodi pesmu "God Save the Queen" na kraju svih svojih koncerata.
Ova se melodija koristi i za državnu himnu Lihtenštajna, Oben am jungen Rhein. Kada je engleska fudbalska reprezentacija igrala sa lihtenštajnskom tokom kvalifikacija za evropsko fudbalsko prvenstvo 2004, dva puta se izvodila ista melodija, što je izazvalo i manju zabunu među publikom.
Melodija pesme "God save the Queen" i dalje se koristi kao himnična melodija u hrišćanskim crkvama u različitim zemljama. Ujedinjena metodistička crkva u južnim američkim državama, Meksiku i Latinskoj Americi, pored drugih denominacija (obično protestantskih), upotrebljava ovu melodiju. Hrišćanska himna "Glory to God on High" se često peva na istu ovu melodiju.
[uredi - уреди] Muzičke adaptacije
[uredi - уреди] Klasična muzika
Ukupno je oko 140 kompozitora, uključujući Beethovena, Haydna i Brahmsa, upotrebilo ovu melodiju u svojim kompozicijama.
Johann Sebastian Bach komponovao je jednu zbirku varijacija na melodiju pesme "God Save the King" za završetak svog šestog koncerta za klavijaturu (Op. 1), napisanog oko 1763. godine.
Joseph Haydn je bio oduševljen upotrebom pesme "God Save the King" za državnu himnu tokom svoje posete Londonu 1794. godine, te je po povratku u Austriju napisao melodiju za državnu himnu Bože čuvaj cara Franju (Gott erhalte Franz den Kaiser), povodom rođendana austrijskog cara Franje. Melodija pesme "God Save the King" kasnije je prihvaćena i za prusku državnu himnu Heil Dir im Siegerkranz.
Ludwig van Beethoven komponovao je zbirku od sedam klavirskih varijacija u C-duru na temu "God Save the King", koja je katalogizirana kao WoO.78 (1802–1803).
Muzio Clementi, još jedan kompozitor koji je upotrebio temu "God Save the King", svrstao je tu temu u svoju treću simfoniju u B-duru. Ovo je delo nazvano "Velikim nacionalnim" i katalogizirano je kao WoO. 34.
[uredi - уреди] Jimi Hendrix
Jimi Hendrix iz sastava The Jimi Hendrix Experience odsvirao je bez pripreme jednu verziju pesme "God Save the Queen" na početku svog nastupa na Isle of Wright festivalu 1970. Upravo pre no što će izaći na binu može se videti (na DVD-u) i čuti kako pita "Kako ono beše ide?" misleći na tu himnu. Tek što ju jednom čuo, izveo ju je na sceni. Njegova više-manja tačna izvedba pesme "God Save the Queen" na vodećoj gitari može se posmatrati u oštroj suprotnosti s njegovom izvedbom pesme Star Spangled Banner na festivalu Woodstock 1969. godine.
[uredi - уреди] Queen
Rock sastav Queen snimio je instrumentalnu verziju pesme "God Save the Queen" na svom albumu iz 1975. godine A Night at the Opera. Tu je verziju aranžirao gitarista Brian May te su primetni njegovi osobeni slojevi električnih gitara. Snimak ove verzije izvodio se zatim na gotovo svakom konecrtu, pri čemu je Freddie Mercury hodao po bini noseći krunu i ogrtač na njihovoj "Magičnoj turneji" (Magic Tour) 1986. godine.
Dana 13. juna 2002. godine, tokom zlatnog jubileja kraljice Elizabete II, Brian May izveo je himnu na svojoj Red Special električnoj gitari za Žurku u palatu, i to na krovu Buckinghamske palate.
[uredi - уреди] Sex Pistols
Kontroverzna pesma sastava Sex Pistols iz 1977. godine, pod nazivom God Save the Queen sa britanskom državnom himnom ima zajednički samo naslov: i tekst i muziku napisao je ovaj sastav. U vreme kada je njihova pesma bila objavljena veliki deo javnosti ju je smatrao napadom na kraljicu Elizabetu II i na britansku monarhiju.
[uredi - уреди] Druge britanske himne
Često, kada je potrebna himna za neku od konstitutivnih zemalja Ujedinjenog Kraljevstva, na primer na međunarodnom sportskom događaju, koristi se neka od drugih pesama:
[uredi - уреди] Izvedba
Stil koji se najčešće čuje u zvaničnim izvedbama predložio je kao "ispravnu interpretaciju" kralj George V, koji je sebe smatrao nekom vrstom stručnjaka, s obzirom na broj izvedbi koje je čuo. U skladu s tom preporukom, ubzo je izdata naredba 1933. godine, koja je postavila pravila za tempo, dinamiku i orkestraciju. Tu su bila i druga uputstva, na primer da uvodnih "šest stihova treba mirno da svira sastav sa hornama i basovima u jednoj frazi. Korneti i doboši treba postepeno da se dodaju prilikom prelaska na drugu polovinu melodije, a puni bas ulazi ua poslednjih osam stihova". Zvanični tempo za uvodni deo je metronomski raspored od 60, pri čemu se drugi deo svira u širem maniru, na metronimskom rasporedu od 52. U poslednjih nekoliko godina uvod, koji je propisan da se svira svečanim tempom, često se izvodi nesšto bržim i življim tempom.
Sve do druge polovine 20. veka od posetilaca pozorišnih predstava i koncerata očekivalo se da ustanu dok se nakon završetka predstave ili koncerta svira državna himna. U bioskopima je ovo proizvelo tendenciju da publika pohrli napolje još dok na platnu ide odjavna špica filma kako bi izbegla tu formalnost.
Ova se himna tradicionalno emitovala po završetku programa na BBC-u, a sa uvođenjem komercijalne televizije tu su praksu prihvatili i neki programi ITV-a. BBC dva nikada nije emitovao himnu po završetku programa, dok je ITV tu praksu napustio krajem 1980-ih godina, ali se na BBC jedan ona nastavila sve do 8. novembra 1997. godine. Ta tradicija, međutim, i danas se nastavlja na BBC Radio 4. Himna se takođe uvek svira neporedno pre Kraljičine božićne poruke.
[uredi - уреди] Tekst
[uredi - уреди] Standardna britanska verzija
Ne postoji neka konačna verzija teksta. Međutim, verzija koja se sastoji od sledeće tri strofe možda bi se mogla smatrati "standardnom" britanskom varijantom. Ona se, na primer, pojavljuje ne samo u Gentleman's Magazine 1745, nego i u takvim publikacijama kao što su Knjiga engleskih pesama: od šesnaestog do devetnaestog veka (The Book of English Songs: From the Sixteenth to the Ninteenth Century, 1851) , Državne himne: kako se pišu i kako se ne pišu (National Hymns: How They are Written and how They are Not Written, 1861), Kućna knjiga poezije (Household Book of Poetry, 1882), te Stare i moderne himne, izmenjeno izdanje (Hymns Ancient and Modern, revised version, 1982) .
Ista verzija, ali sa ispuštenom drugom strofom, nalazi se u publikacijama kao što su Izviđačka veština za dečake (Scouting for boys, 1908) te na zvaničnom sajtu britanske monarhije. Na "Žurci u palati" povodom Kraljičinog zlatnog jubileja princ Charles pomenuo je u svom govoru "politički nekorektnu drugu strofu" državne himne.
[uredi - уреди] Alternativna verzija Williama Hicksona
Predlog alternativne verzije za državnu himnu koji je 1836. godine dao William Hickson sadrži sledeće strofe, od kojih su prva, treća i čertvrta date kao prilog uz državnu himnu u zborniku English Hymnal.
[uredi - уреди] Verzije u Kanadi
S obzirom na to da je pesma "God Save the Queen" kraljevska himna Kanade, prva strofa prevedena je na francuski jezik za upotrebu u toj zemlji:
Na Dan sećanja u Kanadi se često peva sledeća bilingvalna verzija:
Engleska verzija u Kanadi sadrži i jednu dodatnu strofu, koja se u retkim prilikama peva nakon prve ili druge strofe (premda se u Kanadi najčešće peva samo prva strofa):
[uredi - уреди] Verzija u Novom Zelandu
U Novom Zelandu druga strofa, koja se može smatrati odviše militarističkom, zamenjena je Hicksonovom strofom "I ne samo u ovoj zemlji..." (Nor in this land alone..., premda se često peva kao "Not in this land alone"), ta je strofa i inače poznata kao "Komonveltska strofa". Međutim, ta se strofa obično peva samo kada se izvodi više od jedne strofe.
[uredi - уреди] Zvanična mirovna verzija
Jedna manje militaristička verzija obe pesme, naslovljena "Zvanična mirovna verzija" (Official peace version, 1919), prvi put je objavljena u zborniku himni Songs of Praise 1925. godine. Ta je verzija "zvanična" po tome što ju je odobrio Privatni savet 1919. godine. Međutim, uprkos tome što je otada bila preštampana u nekoliko zbornika, danas je ova verzija uglavnom nepoznata.

Summary:
God Save the Queen (srpskohrvatski: Bože čuvaj Kraljicu) je patriotska pesma, državna himna i kraljevska himna Ujedinjenog Kraljevstva, jedna od dve državne himne Novog Zelanda, kraljevska himna Kanade, Australije i ostalih komonveltskih kraljevstava, te himna britanske kraljevske porodice. U doba vladavine kralja naslov i reči pesme menjaju se u God Save the King (srpskohrvatski: Bože čuvaj Kralja). Upotreba ove pesme na događajima od državnog značaja u Velikoj Britaniji predstavljala je prvi primer da je neka država usvojila državnu himnu.
Ne postoji neka zvanična verzija ove pesme: od vremena prvog objavljivanja dodavane su i izostavljane različite strofe, pa se čak i danas u raznim publikacijama nailazi na različite verzije pojedinih strofa raspoređenih na različite načine. Štaviše, ova himna nikada nije bila zvanično usvojena bilo kraljevskom proklamacijom bilo zakonom već se održala isključivo tradicijom. U načelu se obično peva samo prva strofa, ponekada i druga, ali u izuzetnim okolnostima mogu se pevati i prve tri strofe.


[uredi - уреди] Rani život, rat
Brandt je pod imenom Herbert Ernst Karl Frahm rođen u njemačkom gradu Lübecku, od majke koja je radila u robnoj kući kao obična radnica. Postao je šegrt agenta za brodove F. H. Bertlinga. Pridružio se „Socijalističkoj omladini“ 1929. godine, a Socijaldemokratskoj partiji Njemačke 1930. godine.
Napustio je SPD da bi se učlanio u Socijalističku radničku partiju (SRP), koja je u to vrijeme bila bliska sa POUM-om u Španjolskoj i ILP-om u Britaniji. Godine 1933., uz pomoć svojih veza u luci iz vremena dok je bio šegrt, napustio je Njemačku i otputovao za Norvešku, kako bi izbjegao proganjanje od strane nacističkih agenata. Tada je sebi promijenio identitet pseudonimom Willy Brandt.
Od rujna do prosinca 1936. godine trajao je njegov posjet Njemačkoj, kada se predstavljao kao norveški student Gunnar Gaasland. Godine 1937. radio je kao novinar u Španjolskoj. 1938. godine Njemačka mu je oduzela državljanstvo, tako da je podnio zahtev za dobivanje norveškog. 1940. uhićen je od njemačke okupacijske vojske, kada nije identificiran jer je nosio norvešku uniformu. Tijekom pritvora uspio je pobjeći u neutralnu Švedsku. U kolovozu 1940. postao je državljanin Norveške podigavši putovnicu u norveškoj ambasadi u Stockholmu, gde je živio do kraja rata.
[uredi - уреди] Gradonačelnik Berlina, ministar vanjskih poslova, kancelar
Vratio se u Berlin 1946. godine, radeći za norvešku vladu. 1948. godine započeo je svoju političku karijeru u Socijaldemokratskoj partiji Njemačke (SPD) u Berlinu. Postao je njemački državljanin, a svoj dotadašnji pseudonim je formalizirao. Govoreći protiv sovjetske uloge u mađarskoj revoluciji 1958. i protiv Hruščovljeva prijedloga da Berlin postane slobodan grad, vladalo je mišljenje da pripada desnom krilu svoje stranke, što se kasnije promijenilo. Podržavan je od strane moćnog izdavača Axela Springera. Od 3. listopada 1957. do 1966. bio je gradonačelnik Zapadnog Berlina, u stresnom vremenu za grad, kada je izgrađen Berlinski zid.
Za predsjednika SPD-a izabran je 1964. godine. Na tom mjestu je bio sve do 1987.
Bio je SPD-ov kandidat za kancelara 1961. godine, kada je izgubio od Konrada Adenauera i njegove Kršćansko-demokratske unije Njemačke (HDU). 1965. godine ponovo se kandidirao i ponovo izgubio od popularnog Ludwiga Erharda. Ali Erhardova je vlada kratko trajala, i 1966. oformljena je velika koalicija SPD-a i HDU-a. Brandt postaje ministar vanjskih poslova i potpredsjednik vlade (vicekancelar). Poslije izbora 1969. godine, ponovo s Brandtom na čelu izborne liste, SPD ojačava i poslije tri tjedna pregovora stvara se vladajuća koalicija s malom liberalnom Slobodnom demokratskom strankom Njemačke.
Brandt postaje kancelar. Njegove domaće reforme su obično kočili koalicijski partneri u Bundestagu i lokalne vlasti (naročito HDU/CSU). 1970. godine, postaje osoba godine magazina TIME.
U vanjskim poslovima Brandt će ostati poznat po svojoj „istočnoj politici“. Ta se politika najviše ogledala u suradnji s Njemačkom Demokratskom Republikom, SSSR-om, Poljskom i ostalim državama Istočnog bloka.
„Istočna politika“ je očito bila kontroverzna, zbog čega je nekoliko članova njegove koalicije promijenilo stranu. U svibnju 1972. opozicijska HDU se nadala da će imati većinu u Bundestagu i tražila je da se raspravlja o nepovjerenju Brandtovoj vladi. Na opće iznenađenje, glasovanje je propalo. Mnogo kasnije se saznalo da su dva člana HDU-a bila plaćena od strane ministarstva državne sigurnosti Njemačke Demokratske Republike da glasuju za Brandtov ostanak na vlasti. Neki Nijemci su smatrali da je Brandtova „istočna politika“ veleizdajnička.
Politika dijaloga s komunističkim državama, dakako, doprinijela je da se promijeni metalitet ljudi u Istočnom bloku i da se na neki način potpomogne pad tadašnjih komunističkih režima na istoku.
Da bi zadao protuudarac teorijama da gaji simpatije prema komunizmu, Brandt je implementirao zakone koji su blokirali nastupe bilo kakvim radikalnim političkim opcijama u Njemačkoj. Te odluke su se odnosile i na ekstremnu ljevicu i na ekstremnu desnicu.
[uredi - уреди] Ostavka
U godini 1973. njemačka sigurnosna organizacija je dobila informaciju da je jedan od Brandtovih pomoćnika, Günter Guillaume, špijun NDR-a. Brandt je zamoljen da nastavi svoj uobičajni posao, s čime se složio, kao i da ode na zajednički vikend sa Guillaumeom. Guillaume je uhićen 24. travnja 1974. U isto vrijeme, pojavile su se neke tvrdnje o Brandtovu privatnom životu (da je imao kratku ljubavnu vezu sa znatno mlađom ženom od sebe) u dnevnim novinama. Brandt je pomišljao na samoubojstvo, kada je čak napisao i oproštajno pismo. Ali, nastavio je živjeti preuzevši odgovornost. Ostavku je podnio 7. svibnja 1974. godine.
Na mjestu kancelara, Brandta je zamijenio socijaldemokrat Helmut Schmidt.
[uredi - уреди] Kasniji život
Poslije svog kancelarskog mandata, ostao je predsjednik SPD-a sve do 1987., a svoje poslaničko mjesto u Bundestagu je zadržao. Bio je na čelu Socijalističke internacionale od 1976. do 1992., radeći na proširenju te organizacije izvan granica Evrope. 1977. godine imenovan je na mesto prvog čovjeka nezavisne komisije za razvoj, u kojoj je 1980. sastavio izvješće u kojem se govori o drastičnim promjenama u namjerama razvijenih država da poboljšaju razvitak Trećeg svijeta. To je izvješće poznatije kao Brandtovo izvješće.
1983. godine bilo je jasno da će komunizam u Portugalu pasti; Brant je podržao Soarezovu demokratsku socijalističku stranku, koja je doživela veliku pobjedu i postigla da Portugal postane demokratska zemlja. Također je podržao Felipea Gonzalesa posle smrti Franca u Španjolskoj.
Krajem 1989. postao je jedan od prvih vođa u Zapadnoj Njemačkoj koji je pozdravio ideju ujedinjenja dvije Njemačke. Njegova javna izjava „Sada zajedno raste ono što je zajedničko“ bila je mnogo citirana tih dana.
Jedno od poslednjih pojavljivanja Brandta u javnosti bio je let za Bagdad, gde je trebao osloboditi zatvorenike držane od strane Sadama Huseina poslije invazije na Kuvajt 1990. godine.
Brandt je bio član Europskog parlamenta od 1979. do 1983. godine i počasni predsjednik SPD-a od 1987. sve do smrti 1992. Kad je SPD preselio svoju centralu iz Bonna u Berlin sredinom `90-ih, preimenovao ju je u „Kuća Willyja Brandta“.
[uredi - уреди] Prva Brandtova vlada (21. listopada 1969. - 14. prosinca 1972.)
Promjene

Summary: Willy Brandt (čitaj: Vili Brant; 18. prosinca 1913. – 8. listopada 1992) bio je njemački političar i kancelar Savezne Republike Njemačke od 1969. do 1974. Socijaldemokrat, Brandt je dobio Nobelovu nagradu za mir 1971. za rad na poboljšanju odnosa Njemačke Demokratske Republike, Poljske i Sovjetskog Saveza. Njegova kontroverznost u Njemačkoj je dostigla vrhunac kad je poslije špijunske afere morao podnijeti ostavku.


[uredi - уреди] Namena
[uredi - уреди] Položaj zatvorenika
Na Golom otoku, koji popularno naročito u Hrvatskoj nazivaju hrvatskim Alkatrazom, ili Titovim Havajima, zatvorenici su obavljali najteže fizičke poslove, radilo se u kamenolomu, leti na temperaturi 35 do 40 ºS, a zimi zavejani jakim burama. Bilo je to "stratište duha" na kom se gubilo svako dostojanstvo ali i život. Zadatak uprave logora je bilo ne samo fizičko već i psihičko slamanje pojedinca. Sve već poznate metode mučenja iz Sibirskih preko nacističkih logora do "pranja mozga" su korišćene. Preko 90% logoraša je na ova ostrva došlo bez sudskog procesa po "Partijskoj kazni", bez presude i određene dužine kazne. Gotovo svi logoraši su bili Srbi ili Crnogorci. Logoraši su se delili na "Bandu" i "Revidirane".
Svako veče su se držali sastanci gde se obrađivala dnevna politika i to je bila prilika da pripadnici Bande revidiraju svoje, pre svega, staljinističke stavove. Velika većina logoraša pod velikim fizičkim i psihičkim pritiskom je bila slomljena i na sastanku tražila da bude primljena među revidirane. Skup logoraša je "demokratski", pod nadzorom stražara, javno diskutovao o svakom pojedincu, koliko je njegova molba iskrena i sl.
Revidirani su imali bolji položaj, radili su lakše poslove kao što je bilo vađenje kamena štanglama u kamenolomu ili klesanje kamena i imali neke izglede da budu pušteni na slobodu. Za Bandu je bilo rezervisano nošenje kamena na "tačkama" (vrsta nosila za kamen koji nose dva logoraša). Glavna "zabava" čuvarima logora je bila da se na "tačke" stave osobe različite visine, snage i sl. da bi im se time otežalo nošenje. Ipak, postojao je mali broj pripadnika "Bande" koji nikad nisu popustili i koji su nakon dugogodišnje robije bez da su revidirali stav. Jedna od takvih heroja i mučenica je bila Miljuša Jovanović. Za "najtvrđe" zatvorenike postojao je logor u okviru logora pod nazivom "Petrova rupa" gde je obračun bio posebno surov i gde je smrtnost bila veoma visoka.
Zatvorenici su odvođeni na Goli na mah, često bez suda i suđenja, u svakom slučaju sa presudom čije trajanje niko nije mogao unapred znati. Bili su primorani da priznaju da su se zaverili protiv naroda, Tita i Partije, prisiljeni da optuže svoje prijatelje i da potkazuju svoje logorske drugare. Revidirali su i finoklesirali onoliko koliko je to istražiocima bilo potrebno. I kada su napokon bili pušteni, uvek je to bilo uz određenu ogradu, uvek s mogućnošću da opet budu pozvani, uvek uz svest da iznova mogu biti potkazani ili da sami opet mogu postati potkazivači. Čini se da je ta strašna psihološka procedura, a ne naprosto topli zec ili o vrat obešena puna kibla, ono što je prava i strašna tragedija Golootočana i razlog njihove nemuštosti. Na Goli su došli kao dojučerašnji pobednici ili bar kao ljudi jake samosvesti. I - skoro svi su revidirali. Veoma malo dušegupki ovoga sveta može da se pohvali takvom uspešnošću u prevaspitanju.
Pojedini logoraši su po puštanju na slobodu bili ponovo hapšeni. "Dvomotorci" kako su ih zvali su imali posebno surov tretman. Izvestan broj ustaša, koji su takođe bili u logoru, je brzo dobio ulogu Kapoa, te su se isticali u zverstvima i premlaćivanju logoraša. Golootočani su i posle izdržane kazne bili prokazani u društvu, niko sa njima nije smeo da se druži i teško su dobijali bilo kakav posao. Na članove porodice se vršio pritisak da ih se odreknu a na bračne drugove da se razvedu. Neki su posle izdržane kazne postali doušnici UDBA-e u mestu u kome žive, kada su morali povremeno podnostiti izveštaje o dešavanjima među stanovništvom, što je spadalo u svojevrstan psihološki pritisak. Smatra se da je kroz logor prošlo oko 10.000 zatvorenika. Broj ubijenih i invalida nije poznat. Ni jedna žena posle dolaska iz logora nije mogla da postane majka iako su u bile pitanju uglavnom mlade žene.
Postojao je širok dijapazon mučenja zatvorenika, počevši od toplog zeca pa do uriniranja neiživljenih i pijanih čuvara po njima.Topli zec je "dobrodošlica" novopridošlim zatvorenicima. Zatvorenici bi se postavili u dva paralelna reda, a zatim bi novopridošli zatvorenik prošao između njih, dok bi ga ostali udarali. Po izlasku iz toplog zeca novopridošli bi bio sav krvav i izubijan.... Onaj koji ne bi "adekvatno udarao", bio bi kažnjen... Topli zec se primenjivao u svakoj sitaciji kada je nekoga trebalo kazniti.
[uredi - уреди] Goli otok danas
Goli otok se danas posećuje od strane turista i pastira sa otoka Rab, koji ponekad dovezu ovce na ispašu.
Na Goli otok se može stići svakodnevno brodićima koji voze iz Punta, Krka i Baške. Cene se kreću od 200 do 400 hrvatskih kuna.
[uredi - уреди] Literatura
[uredi - уреди] Linkovi
Napomena:Za izdradu ovog članka, korišćene su slike sa sajta goli-otok.com . Dozvolu vebmastera možete pogledati ovde.

Summary:
Goli otok (Golo ostrvo) (�izgovor?), površine oko 4,7 km², nalazi se u zapadnom delu Republike Hrvatske, istočno od poluostrva Istra u Velebitskom kanalu, između ostrva Rab, Sv. Grgur i Prvić.
Samo ime već puno govori o izgledu ovog ostrva. Zajedno sa susednim ostrvom Sv. Grgur deo je vapnenačkog masiva koji se proteže paralelno sa Kamenjakom (408 nautičnih milja) na ostrvu Rab i ostrvom Prvić. Severna obala ostrva je gola i nepristupačna, a dubina mora uz samu obalu je oko 30m. Južna i jugoistočna obala ostrva je takođe siromašna zelenilom, ali je bogata uvalicama od kojih je najveća uvala Mala Tetina.


[uredi - уреди] Poreklo i glavne crte
Kalendar je oblikovao političar i agronom Charles Gilbert Romme, mada ga obično pripisuju pesniku Fabre d'Églantine-u, koji je izmislio imena meseci. Usvojio ga je Nacionalni konvent, pod kontrolom Jakobinaca, 24 oktobra/listopada 1793.
Godine se obično označavaju rimskim brojem i broje se od početka "Republikanske ere" - 22. septembra/rujna 1792, dana kada je proglašena Prva francuska republika, dan nakon ukinuća monarhije. Tako rimski broj I označava prvu godinu republike, tj. godinu pre nego što je kalendar ušao u upotrebu. Prvi dan svake godine uključuje jesenju ravnodnevicu. Da bi se dobila godina republikanske ere treba oduzeti 1792 od godine naše ere u periodu između 1. januara/siječnja i 22. ili 23. septembra/rujna (vidi dole pod Francuski revolucionarni kalendar#Prebacivanje u gregorijanski kalendar) odnosno 1791 do kraja decembra/prosinca. U aktuelnijim godinama (21. stoleća) to bi bilo 200 + (godina n.e. - 2000) + 8 odn. 9.
Dne 22. septembra/rujna 2009. je počela 218. godina Republike (Année CCXVIII de la République; v. #Prebacivanje u gregorijanski kalendar).
Određeno je 12 meseci od po 30 dana, svaki je podeljen u tri 10-dnevna tjedna nazvana dekade (décades). Deseti dan, décadi, je zamenio nedeljni dan kao dan odmora i svečanosti, što je dovodilo do sukoba sa crkvom. Pet ili šest dana potrebnih da se dovrši tropska godina su postavljeni na kraju godine.
Svaki dan je podeljen u deset sati, svaki sat u 100 decimalnih minuta a svaki decimalni minut u 100 decimalnih sekundi. To znači da je decimalni sat trajao (običnih) 2 sata i 24 minuta, decimalni minut - 1 minut i 26,4 sekunde i decimalna sekunda - 0,86 običnih sekundi. Izrađivani su i časovnici koji su prikazivali ovo decimalno vreme, ali ideja nije zaživela, pa je obavezna upotreba suspendovana 7. aprila/travnja 1795, mada su neki gradovi nastavili da ga koriste do 1801.
Period od 4 godine koji se završavao prestupnim danom se trebao zvati Franciade. Prestupna godina se zvala Sextile, što je aluzija na bisekstilne prestupne godine iz julijanskog i gregorijanskog kalendara, jer je sadržala šesti dopunski dan.
Katoličkoj crkvi u Francuskoj je Konkordatom iz 1801. vraćen zvanični status. Ugovor je stupio na snagu o Uskrsu, 18. aprila/travnja 1802, njime su vraćena stara imena dana iz gregorijanskog kalendara, sa nedeljom kao danom odmora i bogoslužbe, zadržavajući ostatak republikanskog kalendara.
Kalendar je na kraju ukinuo Napoleon, počevši od 1. januara/siječnja 1806. (dan nakon 10. nivoza godine 14. [10 Nivôse an XIV]), malo više od 12 godina nakon njegovog uvođenja. Opet će nakratko biti korišćen tokom Pariske komune, od 6 do 23. maja/svibnja 1871 (16 Floréal–3 Prairial An LXXIX).
Revolucionarni kalendar tako nije zaživeo, za razliku od metričkog sistema koji je istovremeno razvijan i usvojen.
Postoje mnoge tablice i programi za konverziju, uglavnom su ih stvorili genealozi. Neki entuzijasti u Francuskoj još koriste ovaj kalendar, više kao omaž prošlosti nego radi praktičnosti.
Neki pravni tekstovi koji su usvojeni u vreme kada je republikanski kalendar bio zvaničan, još su na snazi i citiraju ih sa originalnim datumima.
[uredi - уреди] Sličnosti sa drugim kalendarima
Francuski republikanski kalendar ima istovetnu strukturu (12 × 30 + 5 (ili 6) dana) kao i koptski kalendar, potomak egipatskog kalendara. Koptska nova godina je većinom 29. avgusta po julijanskom kalendaru, što je u 18. veku odgovaralo 9. septembru/rujna po gregorijanskom (samo 13 dana pre početka godine po f. r. k.).
[uredi - уреди] Kritika i nedostaci kalendara
Prestupne godine u kalendaru su predmet velikog sporenja, zbog kontradiktornih stavova u dekretu kojim je uveden. . S jedne strane se određuje da je prvi dan godine istovremeno i dan jesenje ravnodnevice (astronomski određen), a zatim da je dodatak obično potreban u periodu od četiri godine. Položaj dana ravnodnevice (ekvinoksa) ne mora pratiti četvorogodišnje intervale. Tako su prestupne godine bile III, VII i XI, sledeća je trebala da bude XV a zatim XX, pet godina kasnije.
Žilber Rom je 19�Floréal�An�III (8. maja/svibnja 1795.) u ime Komiteta javnog obrazovanja predložio fiksno aritmetičko pravilo za određivanje prestupnih godina. Njime je bilo predviđeno da se primenjuje isto pravilo kao u gregorijanskom kalendaru (da godine deljive sa 4 budu prestupne, osim većine deljivih sa 100) izuzev da godina 4000. (poslednja godina desetog 400-godišnjeg perioda) bude prosta umesto prestupna. Pošto ovaj predlog nikada nije prihvaćen, nastavilo se sa prvobitnim astronomskim pravilom, koje je isključivalo bilo kakvo aritmetičko pravilo. Predlogom je trebalo izbeći neke neizvesne prestupne godine izazvane nepreciznošću astronomskog znanja 1790-ih (ovo čak i danas ima smisla zbog neizvesnosti u ΔT). Npr. komitet je primetio da će ravnodnevica godine 144. biti u "11:59:40 popodne", što je mnogo bliže ponoći od 3 ili 4 minuta inherentne neizvesnosti.
Kalendar je ukinut jer je 10-dnevni radni tjedan davao radnicima manje odmora (jedan od deset dana, umesto jedan od sedam); jer je za početak godine odabran ekvinoks (pokretan datum - fantastičan izvor konfuzije); i zato što je bio nesaglasan sekularnom ritmu sajmova i poljoprivrednih trgova.
[uredi - уреди] Poznatiji datumi
Verovatno najčuveniji datum je ovekovečio Karl Marks u naslovu svog pamfleta 18. brimer Luja Napoleona iz 1852. 18 Brumaire An VIII (9 novembar/studenog 1799), kada je Napoleon uzeo vlast, smatra se krajem Francuske revolucije.
Još jedan čuveni datum je 9 Thermidor An II (27. jul/srpnja 1794.), dan kada se Konvent okrenuo protiv Robespierre-a, koji je sa drugim Montanjarima, giljotiniran sledećeg dana. Na osnovu tog događaja u marksistički rečnik je ušao izraz "termidorski" za revolucionare koji uništavaju revoluciju iznutra i okreću se protiv njenih pravih ciljeva. Npr. Trocki i njegove pristalice su koristile ovaj naziv za Staljina.
Roman Emila Zole Germinal uzima ime od kalendara, kao i jelo Jastog thermidor. Fregate klase Floréal nose imena republikanskih meseci.
[uredi - уреди] Meseci
Revolucionarni kalendar je imao 12 meseci od po 30 dana, kojima su data imena iz prirode. Imena su kovanice iz latinskog, francuskog i grčkog jezika. Završeci naziva su grupisani po godišnjim dobima. Dole su dati nazivi meseci i značenje:
U Engleskoj su protivnici Revolucije ismevali kalendar imenima: Wheezy, Sneezy and Freezy ("Zviždavi" [kao pri disanju], "Kijavi" i "Ukočanjeni"); Slippy, Drippy and Nippy ("Klizavi", "Kapavi" i "Štipavi" [kao mraz]); Showery, Flowery and Bowery ("Pljuštavi", "Nacifrani" i "Čardaklijski"); Wheaty, Heaty and Sweety ("Pšenični", "Vrući" i "Slatki") .
[uredi - уреди] Deset dana dekade
Mesec je podeljen u tri dekade (décades) od po deset dana, jednostavno nazvane po rednom broju:
Dekade su napuštene u aprilu/travnju 1802, prema Konkordatu, kako je gore pomenuto.
[uredi - уреди] Dani u godini
Tradicionalni katolički kalendar je posvetio svaki dan nekom svecu. Da bi se napravio raskid sa verskom tradicijom, svaki dan je dobio posvetu: velika većina biljkama ili, u zimskom Nivôse-u, mineralima; dani koji se završavaju sa "5" životinjama i dani koji se završavaju sa "0" (décadi) alatkama, uglavnom poljoprivrednim.
U tabeli su date posvete danima, u francuskom originalu i srpskohrvatskom prevodu (odn. engleskom kod slabije poznatih biljaka, kurzivom). Označeni su i neki gregorijanski datumi (približno svaki peti) radi lakšeg snalaženja. Treba imati u vidu raspored prestupnih godina (da li godina počinje 22. ili 23. sep/ruj., pogledaj dole Prebacivanje u gregorijanski kalendar)
[uredi - уреди] Jesen
[uredi - уреди] Zima
[uredi - уреди] Proleće/Proljeće
[uredi - уреди] Leto/Ljeto
[uredi - уреди] Dopunski dani
Pet dodatnih dana (odn. šest u prestupnoj godini) su bili nacionalni praznici na kraju svake godine. Prvo su ih nazivali "sankilotide" (les sans-culottides) po sankilotima (sans-culottes) ali posle godine III (1795) jednostavno kao les jours complémentaires:
[uredi - уреди] Prebacivanje u gregorijanski kalendar
Kalendar je ukinut u godini XIV (1805). Razlikuju se mišljenja oko metoda po kome bi bile određivane prestupne godine da je kalendar još na snazi. Postoje bar četiri hipoteze koje se koriste pri prebacivanju datuma u gregorijanski kalendar:
Sledeća tabela pokazuje kada neke godine republikanske ere počinju po gregorijanskom kalendaru, prema prethodna četiri metoda:
* Prestupna godina, dodatni dan na kraju
[uredi - уреди] Pogledajte i
[uredi - уреди] Spoljne poveznice
(na engleskom, francuskom, španskom)

Summary:
АВД
Francuski revolucionarni kalendar ili Francuski republikanski kalendar je kalendar predložen tokom Francuske revolucije. Francuska vlada ga je koristila oko dvanaest godina, od kasne 1793. do 1805.